Fiscaal regime inzake auteursrechten: fiscale administratie viseert architecten ten onrechte. Bewijs van originaliteit is het beste verweer

Het gunstige fiscale regime voor auteursrechten ligt al jaren onder een vergrootglas bij de fiscale administratie. Zeker voor inkomsten van vóór de wetswijziging van eind 2022 probeert de fiscale administratie deze vaak te herkwalificeren naar zwaarder belaste beroepsinkomsten. Hun argument? De werken zouden niet 'origineel' genoeg zijn. Hoewel de rechtspraak duidelijk stelt dat de bewijslast bij de fiscale administratie ligt, trekt u in de praktijk vaak enkel aan het langste eind met een ijzersterk dossier. In dit artikel leest u waarom - zeker voor beroepen zoals architecten - een goed voorbereide inventaris van overtuigingsstukken uw sterkste schild is tegen fiscale herkwalificatie.

Het fiscaal regime inzake auteursrechten biedt een kader waarbij inkomsten uit de (con)cessie of overdracht van auteursrechten worden aangemerkt als roerende inkomsten. Voor de toepassing van dit fiscaal regime is het essentieel dat de creaties voldoen aan de auteursrechtelijke beschermingsvoorwaarden: ze moeten uitgedrukt zijn in een concrete vorm en een origineel karakter hebben. Dit betekent dat het werk de persoonlijke stempel van de auteur draagt en het resultaat is van vrije en creatieve keuzes.

Hoewel de fiscale administratie de laatste jaren - en dit zeker in het kader van het ‘oude’ fiscaal regime (tot en met de wetswijziging van eind 2022) - vaker tracht deze inkomsten te herkwalificeren naar beroepsinkomsten, bevestigt de rechtspraak dat de bewijslast hiervoor bij de fiscale administratie ligt. In de praktijk blijkt een stevig dossier met bewijsstukken echter wel van doorslaggevend belang.

De fiscale administratie aan zet: wie moet wat bewijzen?

Een fundamenteel punt in dergelijke betwistingen is de bewijslast. De rechtspraak is hierover duidelijk: het is aan de fiscale administratie om aan te tonen dat de aangegeven inkomsten als beroepsinkomsten belast moeten worden. Hoewel de fiscale administratie de juridische bewijslast draagt, is de feitelijke bewijslevering door, in dit geval, de architect cruciaal om de stellingen van de fiscale administratie te ontkrachten.

Originaliteit als schild: waarom bewijsstukken cruciaal zijn

De fiscale administratie hanteert vaak het argument dat architectuur louter functioneel is of bepaald wordt door technische regels en de eisen van de klant. Recente rechtspraak van rechtbanken van eerste aanleg en het Hof van Cassatie verwerpen dit argument resoluut. Het feit dat een architect gebonden is aan technische, deontologische of ruimtelijke regels verhindert niet dat het werk origineel kan zijn. Zolang deze regels de auteur niet beletten om zijn persoonlijkheid door vrije en creatieve keuzes te uiten, blijft de bescherming gelden.

De fiscale administratie eist vaak onterecht in dossiers - die betrekking hebben op aanslagjaren voorafgaandelijk aan de wetswijziging van eind 2022 - dat een werk verspreid moet zijn aan een breed publiek. De wet stelde echter vóór de wetswijziging enkel dat het werk in een concrete vorm moet zijn die verspreiding mogelijk maakt; een effectieve publicatie is onder het oude regime (vóór 2023) geen voorwaarde.

Conclusie: bereid uw dossier voor

De sleutel tot succes ligt in het tastbaar maken van de originaliteit. In de dossiers die wij op kantoor behandelen, blijkt een uitgebreide inventaris onmisbaar.

Wanneer u uw inkomsten uit auteursrechten als architect - maar eigenlijk elke belastingplichtige - aangeeft, zorg dan dat uw ‘inventaris van overtuigingsstukken’ klaar ligt. Het is uw krachtigste wapen tegen een fiscale administratie die de creatieve waarde van uw beroep onterecht minimaliseert.

Mocht u hierover bijkomende vragen hebben, aarzel dan niet om ons te contacteren.